Naam cursus

“Kikker waar ben je?” Afname, codering en interpretatie van semi-spontane taalda

Docent

Antje Orgassa - "gek op taal", toegepast linguïst, docent aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Radboud Universiteit Nijmegen en logopedist
Maaske Treurniet - logopedist, spraak-taalpatholoog en onderzoeker aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Data en tijd

Woensdag 19 september 2012 van 10.00 tot 17.00 uur (inclusief lunch)
Woensdag 3 oktober 2012 van 13.00 tot 17.00 uur

Kosten

Inschrijvingsbedrag: € 510

Met iedere inschrijving bóven het minimum van 10 cursisten, brengt “Nabij Rotterdam” een bedrag in mindering.

Bij aanvang van de cursus - wanneer het aantal cursisten definitief is - krijgt u vanaf 11 inschrijvingen een deel van het inschrijvingsbedrag teruggestort.

Voordeelbedrag bij:

11 deelnemers = € 489Uw voordeel: € 21
12 deelnemers = € 468Uw voordeel: € 42
13 deelnemers = € 447Uw voordeel: € 63
14 deelnemers = € 426Uw voordeel: € 84

Aantal aanmeldingen op dit moment: 2

Studiebelasting

16 uur, waarvan 11 contacturen en 7 uur voor opdracht en zelfstudie.

Doelgroep

Logopedisten.
Interesse in en eventueel werkzaam met eentalige en meertalige kinderen met een primaire taalontwikkelingsstoornis (SLI).

Vereiste opleiding/ werkervaring

HBO-en/of academische opleiding op het gebied van (taal)ontwikkeling bij kinderen.

Omschrijving cursus

Veel Nederlandse logopedisten die met kinderen werken, zijn bekend met de Frog Story (Frog, where are you?, Mayer, 1969), een boekje bestaande uit 24 plaatjes waarin de spannende zoektocht van een jongetje en zijn hondje naar hun kikker wordt beschreven. Een verhaal zoals de Frog Story leent zich uitstekend voor een brede kijk op taalvaardigheid. Jonge kinderen van vijf á zes jaar oud zijn normaalgesproken al 'sterren' in het vertellen van verhalen (Gillis & Schaerlaekens, 2000). Dat geldt helaas niet voor alle kinderen. Kinderen met een primaire taalontwikkelingsstoornis (SLI) en kinderen die pas op latere leeftijd zijn blootgesteld aan het Nederlands, hebben vaak problemen met het vertellen van verhalen. SLI en tweetaligheid kunnen tot ernstige problemen in de Nederlandse taalvaardigheid leiden. Tot op heden zijn we nog niet bekend met alle symptomen van SLI en tweetaligheid voor de Nederlandse taalvaardigheid. In deze cursus leert u hoe de analyse van grammaticale en lexicale vaardigheden op basis van Nederlandse Frog Story data een indicatie kan geven over kenmerken van SLI eventueel ook tweetaligheid (afhankelijk van de beschikbare data/casuïstiek). Samen zullen we de meerwaarde bespreken van semi-spontane taaldata voor de logopedische praktijk ondanks het feit dat de transcriptie en analyse van deze data een ontzettend tijdrovend karwei is.

Doel van de cursus

Het doel van de eerste cursusdag is tweeledig.
Ten eerste bespreken we theoretisch gefundeerd de meerwaarde van het gebruiken van semi-spontane taalanalyse voor de taal- en spraakdiagnostiek bij kinderen. Hiervoor zetten we de bespreking van de Frog Story in een crosslinguïstisch perspectief, dat wil zeggen we bespreken met welk doeleind de Frog Story tot nu wereldwijd werd gebruikt en zetten deze gegevens af tegenover de afname van spontane taal en gestandaardiseerde tests. Op deze manier wordt de meerwaarde, maar ook de beperking van naverteltaken zoals de Frog Story duidelijk. In dit meer theoretische onderdeel wordt ook een overzicht gegeven van mogelijke taalmaten van de analyse van de grammatica en de woordenschat. Dit doen we met een aantal geluids- en tekstfragmenten die de cursusleiders inbrengen.

Ten tweede zullen we vooral praktisch aan de slag gaan met de diverse taalmaten en ons bovendien uitgebreid bezighouden met de transcriptie, de codering en analyse en interpretatie van Frog Story data. Vervolgens werken de cursisten in kleine werkgroepen aan hun eigen casuïstiek, een meegenomen geluidsfile en transcript van een eentalig of tweetalig kind met SLI uit de eigen praktijk. Daarbij worden handige tips gegeven voor de afname, de transcriptie en de analyse en interpretatie van de data. Aan het einde hebben we met behulp van alle geanalyseerde data voldoende gespreksstof voor de interpretatie en de discussie.

Dag 2
Crosslinguïstisch onderzoek heeft aangetoond dat tweetaligheid en SLI tot ernstige problemen in de taalontwikkeling kunnen leiden in vergelijking met eentalige zich normaal ontwikkelende kinderen (bijvoorbeeld Steenge, 2006, Julien, 2008; Orgassa, 2009, 2010). Dat kan gevolgen hebben voor de diagnostiek van deze kinderen, omdat de kenmerken van de twee factoren - SLI en tweetaligheid - moeilijk te ontwarren zijn (zie voor meer details onder andere Julien, 2008; Blumenthal, 2010). Het doel van de tweede cursusdag is samen de meerwaarde te bepalen van semi-spontane taaldata (zoals de Frog Story) voor de diagnostiek van tweetalige kinderen met SLI.

Didactische vormgeving

Interactief hoorcollege met Power Point-presentatie.
Zelf aan de slag met de eigen Frog Story / Casuïstiekbespreking: Beluisteren van geluidsfragmenten, vergelijken en analyseren van de eigen transcripten.

(Verplichte) literatuur

Verplicht:
· Orgassa, A. en M. Treurniet (2011). Kikker, waar ben je? - Grammaticale en lexicale vaardigheden in SLI en tweetaligheid. Logopedie en Foniatrie 12: 392-398.
· Orgassa, A. (2010). Het ontwarren van SLI en tweetaligheid is geen makkelijke klus. Van Horen Zeggen 51: 10-18.
· Simon-Cereijido, G. en V.F. Gutiérerrez-Clellen (2009). A cross-linguistic and bilingual evaluation of the interdependence between lexical and grammatical domains. Applied Psycholinguistics 30: 315-337.

Aanbevolen:
· Julien, M. (2008). Taalstoornissen bij meertalige kinderen: diagnostiek en behandeling. Pearson.

Certificaat

De cursist ontvangt een certificaat wanneer hij aanwezig is geweest bij de cursus en de huiswerkopdrachten voldoende heeft gemaakt.
Bij gedeeltelijke afwezigheid kan in overleg met de docent eventueel een extra opdracht worden gemaakt waaruit moet blijken dat de stof wordt beheerst. De docent bepaalt daarna of een certificaat kan worden uitgereikt.